Als conservator van de muziekcollecties in het Haags Gemeentearchief wil ik aansluiten bij deze ontwikkelingen en continuïteit geven aan het uitdragen van het (inter)nationale cultuurhistorische belang van de collecties Nederlands Muziek Instituut. Muziek vormt het cement van de samenleving en verbindt mensen op wezenlijke momenten van hun bestaan. Het werk van componisten en musici reflecteert op sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en komt vaak tot stand in samenwerking met andere creatieve makers, zoals schrijvers, theatermakers, dansers, filmregisseurs en geluidstechnici. 

Er gaat niets boven het openen van een archiefdoos en de spanning of je vraag beantwoord zal worden met de beschikbare stukken. Daarin is niets veranderd de afgelopen jaren. Wel is het proces van archiefonderzoek doen enorm versneld door de digitalisering van de (toegangen tot) archieven. Van achter je laptop kun je verschillende collecties tegelijk raadplegen. Zo struin ik regelmatig door de omroepgidsen en kranten in Delpher, door de partituren van de radiomuziek in muziekschatten.nl, en beluister ik interviews met componisten en musici in de Schatkamer van Beeld en Geluid. De afgelopen jaren maakten steeds meer 'private' collectioneurs zoals de stichtingen en websites van componisten en musici hun expertise beschikbaar. Het publiek kan bovendien dankzij de digitalisering meehelpen met het verrijken van de metadata van diverse archiefcollecties. 

Wat deed ik hiervoor? 

Als muziekhistoricus legde ik me ruim 25 jaar toe op het vertellen van verhalen over de rol van componisten, musici en orkesten in het Nederlandse muziekleven. De collecties NMI leerde ik goed kennen tijdens mijn onderzoek naar de loopbanen van musici in het kunst- en amusementsbedrijf in de jaren 1920 en 1930 (Voor en achter het voetlicht, proefschrift Universiteit Utrecht, 1998). Aan de Universiteit Utrecht doceerde ik vervolgens 20 jaar over het actuele muziekleven en begeleidde ik tientallen studenten naar mooie plekken in de muziekwereld.

Tevens onderzocht ik de muziekgeschiedenis van de radio. De archieven van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid bleken een rijke bron voor een hoofdstuk over de Nederlandse radio als productiehuis voor de klassieke muziekwereld (De Radio, een cultuurgeschiedenis, ed. H. Wijfjes, Amsterdam 2019). Daar lag ook interessant materiaal over de samenwerking van musici en componisten bij de experimentele hoorspelen van de NCRV in de jaren 1960-70, wat leidde tot een hoofdstuk Luisterrijk der Letteren, hoorspel en literatuur in Nederland en Vlaanderen (ed. L. Bernaerts en S. Bluijs, Tielt 2019).


Philomeen Lelieveldt